Trafficking
in Persons Report
Released by the Office to Monitor and Combat Trafficking in Persons
June 3, 2005
SERBIA AND MONTENEGRO (TIER 2)
The union of Serbia and Montenegro is a source, transit, and destination country
for women and girls trafficked internally and internationally for the purpose
of sexual exploitation. Internal trafficking of ethnic Roma children for
forced begging continues to be a problem. Victims identified in Serbia and
Montenegro came from Ukraine, Russia, Romania, Bulgaria, Lithuania, Moldova,
Georgia, and from the former Yugoslavia. In Serbia, more than half of victims
that are trafficked internally originate in the northern province of Vojvodina.
Foreign destinations for victims from Serbia and Montenegro include Albania,
Bosnia and Herzegovina, Croatia, and Western Europe (principally Italy),
as well as the UN-administered province of Kosovo.
The Governments of constituent republics Serbia and Montenegro, to which
most authority has devolved, do not fully comply with the minimum standards
for the elimination of trafficking; however, they are making significant
efforts to do so. The two republics do not have joint counter-trafficking
institutions, but do conduct joint counter-trafficking activities occasionally
on an ad hoc basis; this report consequently provides a separate analysis
for each. The Tier 2 designation is based on the weighted aggregate of their
efforts, which showed considerable, but unbalanced, progress.
The Government of the Republic of Serbia made significant progress in providing
anti-trafficking resources for law enforcement and created a new humanitarian
visa for victims. However, the weak adjudication of trafficking cases, inefficiency
of the judiciary, and inadequate victim protection hampered its anti-trafficking
efforts. The government should pass witness protection legislation currently
before parliament to formalize the current ad hoc victim safety efforts in
court proceedings.
The Republic of Montenegro made good faith efforts to improve its overall
anti-trafficking performance from the previous year, increasing its anti-trafficking
enforcement efforts and devoting more resources to combat the problem. The
government should demonstrate increased implementation of its anti-trafficking
laws and ensure full implementation of the recent memorandum of understanding
between the government and NGOs governing the treatment and referral of possible
victims. Because inconsistency in the administration of justice in trafficking
cases continued, largely due to the individual discretion of judges and prosecutors,
the government should conduct outreach with the judiciary to stress the importance
of improving its record on trafficking prosecutions and convictions.
THE REPUBLIC OF SERBIA
Prosecution
In 2004, Serbia took important steps to increase its law enforcement capacity
to combat trafficking. Serbia established two full-time police anti-trafficking
units consisting of six officers within the organized crime police and nine
officers within the border police. Over the reporting period, the police
units increased trafficking investigations and victim identification. Police
filed criminal charges for 24 investigations involving 51 suspects in 2004.
Five trials were concluded during the reporting period and resulted in convictions
of all 25 defendants. The majority of defendants continued to be released
pending appeal, following standard judicial practice in Serbia. As of the
end of the reporting period, the government was prosecuting one case involving
ten defendants. The National Anti-trafficking Coordinator took proactive
steps to counter poor statistics-keeping by the judiciary by ordering regional
police secretariats to follow up with local prosecutors on all trafficking
cases filed during the year. Overall, the judiciary failed to treat trafficking
cases with the seriousness they deserved and in some cases did not demonstrate
sufficient sensitivity to trafficking victims. There were no reports of official
complicity in trafficking.
Protection
The Serbian Government increased its institutional ability to coordinate
and provide victim protection during the reporting period. The Agency for
the Coordination of Protection to Victims of Trafficking, established in
March 2004, coordinated NGO and international organization provision of assistance
and protection. Some NGOs indicated better cooperation with police on victim
protection matters. Notably, in 2004 the Interior Minister established temporary
residence permits for trafficking victims. Victims are allowed unconditional
three-month recovery and reflection period, and given six months to one-year
residency if they participate in an investigation or prosecution. A victim
may also be granted one year’s residency with no requirement for cooperation
if returning to his or her home country would put the victim’s life at risk.
In some instances, victims were questioned by police and judges in front
of their traffickers, who threatened them. Due to fear of traffickers and
the government’s informal, ad hoc approach to witness protection, many victims
refuse to participate or cooperate in judicial proceedings.
Prevention
The government’s anti-trafficking prevention activities remained weak in
2004; NGOs continued to organize and fund the majority of Serbia’s public
information campaigns on the issue. The National Coordinator initiated and
created a documentary on the government’s anti-trafficking efforts that enjoyed
wide viewership. In 2004, the Foreign Ministry of Serbia and Montenegro hosted
a meeting for diplomats in source and destination countries to present protection
mechanisms available for victims. The police participated in debates in schools
as part of a joint NGO/IOM public awareness campaign that included spots
in the media. The government adopted a plan for children in 2004 targeted
at decreasing their vulnerability to trafficking.
THE REPUBLIC OF MONTENEGRO
Prosecution
The Government of the Republic of Montenegro improved its support of police
and enhanced its ability to conduct anti-trafficking operations in 2004.
The police anti-trafficking team was re-established in April 2004 and subsequently
submitted six cases to the judiciary resulting in charges against 18 perpetrators.
At the end of the reporting period, five prosecutions involving 14 people
were underway. The government increased its 2005 funding for the Office of
the National Coordinator, who now works on trafficking full time. In April
2004, the Montenegrin Government adopted a new criminal procedure code that
allows for enhanced surveillance techniques and mitigated punishment for
cooperating suspects. While the government actively investigated cases of
trafficking, Montenegro’s judiciary remained weak; judges exhibited insufficient
understanding of trafficking cases, allowed long delays in trafficking prosecutions,
and imposed inadequate sentences upon conviction. There were no reports of
official complicity in trafficking.
Protection
In October 2004, the Republic of Montenegro passed a witness protection
law applicable to trafficking victims. The government provided space for
a new trafficking shelter and allocated funding for the next year. The predominant
anti-trafficking NGO reported good relations and coordination with the National
Coordinator. A government commission investigating a controversial 2002 trafficking
prosecution released its report in 2004. The report questioned the character
of the trafficking victim who served as the prosecution’s key witness, giving
rise to allegations that the report was a cover-up of high-level corruption
in the case. OSCE and Amnesty International sharply criticized the 2004 report.
Montenegrin courts continued to show insensitivity to the needs of trafficking
victims. Victims who were not identified by the police or prosecutor as victims
could potentially be charged with prostitution or, if they were foreign nationals,
be deported. The government did not report any deportations, but NGOs suggested
that in many cases potential trafficking victims not properly identified
were deported.
Prevention
The Montenegrin Government conducted some public awareness campaigns, mainly
in schools, but efforts were constrained by limited funding; the government
also participated in NGO sponsored programs. The Ministry of Interior Affairs
worked to ensure local media coverage when the Minister spoke publicly about
trafficking. Montenegro improved its coordination mechanisms in 2004 and
established a subgroup on trafficking in children under the National Project
Board. Moreover, the National Coordinator chaired a working group that was
developing detailed action plans for each ministry to implement Montenegro’s
national strategy adopted in 2003.
KOSOVO
Kosovo, while technically a part of Serbia and Montenegro, continued to
be administered under the authority of the United Nations Interim Administrative
Mission in Kosovo (UNMIK). Since June 1999, UNMIK has provided transitional
administration for Kosovo, and retains ultimate authority over anti-trafficking
actors such as police and justice. UNMIK is aware of the trafficking problem
in Kosovo and continued to conduct anti-trafficking efforts with the OSCE,
the Provisional Institutions of Self-Government (PISG), and local and international
NGOs. Responsibility for social support to victims of trafficking is shared
by UNMIK, PISG, and international organizations.
Kosovo is a source, transit, and destination point, primarily for women
and children trafficked for sexual exploitation and, to a lesser degree,
domestic servitude. Internal trafficking continued to be an increasingly
serious problem. In 2004, UNMIK’s Trafficking and Prostitution Investigation
Unit (TPIU) made 77 arrests, conducted 2,386 raids, and assisted 48 victims,
17 percent of whom were minors. The number of victims assisted in Kosovo
consistently declined; this is believed to be due to increasingly sophisticated
criminal networks reacting to anti-trafficking enforcement efforts and shifting
the commercial sex trade out of public bars and into private homes. There
are three shelters for trafficking victims in Kosovo. Weak sentencing for
convicted traffickers and lack of adequate witness protection continued to
be serious problems. Anti-trafficking awareness campaigns in 2004 were largely
carried out by NGOs. In 2004, the Ministry of Education worked with one NGO
to train teachers to incorporate trafficking into civics education curricula.
UNMIK established a helpline for trafficking victims in 2004. The PISG is
leading the effort to create a Kosovo Action Plan and standard operating
procedures (SOPs) for assisting internal trafficking victims. SOPs for assisting
foreign trafficking victims were implemented in 2004.
SRBIJA I CRNA GORA (NIVO 2)
Zajednica Srbije i Crne Gore predstavlja zemlju porekla, tranzitnu tačku
i krajnju destinaciju za žene i devojke koje su predmet trgovine ljudima
radi seksualne eksploatacije kako na lokalnom tako i na međunarodnom nivou.
Lokalna trgovina decom etničkih Roma u svrhu prinudnog prosjačenja i dalje
je problem. Žrtve identifikovane u Srbiji u Crnoj Gori dolaze iz Ukrajine,
Rusije, Rumunije, Bugarske, Litvanije, Moldavije, Gruzije i država bivše
Jugoslavije. U Srbiji više od polovine žrtava lokalne trgovine ljudima potiče
iz severne pokrajine Vojvodine. Žrtve iz Srbije i Crne Gore u inostranstvu
dospevaju u Albaniju, Bosnu i Hercegovinu, Hrvatsku i zemlje zapadne Evrope(uglavnom
u Italiju) kao i na Kosovo, pokrajinu pod upravom Ujedinjenih nacija.
Vlade republika članica Srbije i Crne Gore, kojima je prepušten najveći
deo vlasti, ne pridržavaju se u potpunosti minimalnih standarda za suzbijanje
trgovine ljudima, ali u tom pogledu čine značajne napore. Dve republike nemaju
zajedničke institucije za borbu protiv trgovine ljudima, ali povremeno, po
potrebi zajednički sprovode takve aktivnosti; ovaj izveštaj, prema tome,
daje odvojenu analizu za svaku republiku. Oznaka «Nivo 2» zasnovana je na
njihovim ukupnim naporima, koji su pokazali značajan ali neujednačen napredak.
Vlada Republike Srbije napravila je značajan napredak obezbedivši policiji
sredstva za borbu protiv trgovine ljudima i stvorivši nove humanitarne boravišne
vize za žrtve. Međutim, nezadovoljavajuće presude u predmetima trgovine ljudima,
neefikasnost pravosuđa i neodgovarajuća zaštita žrtava otežavali su napore
koji su činjeni protiv trgovine ljudima. Vlada bi trebalo da donese zakon
o zaštiti svedoka, koji je trenutno u skupštinskoj proceduri, da bi postojeće,
ad hoc mere za zaštitu žrtava dobile formalni oblik u sudskim postupcima.
Republika Crna Gora pokazala je najbolje namere da poboljša svoj ukupni
rad na borbi protiv trgovine ljudima u odnosu na prethodnu godinu povećavajući
napore policije u borbi protiv trgovine ljudima i odvajajući više sredstava
za rešavanje ovog problema. Vlada treba da snažnije primenjuje zakone koje
je donela o borbi protiv trgovine ljudima i obezbedi potpuno sprovođenje
nedavnog memoranduma o razumevanju između vlasti i nevladinih organizacija
koje kontrolišu postupanje prema potencijalnim žrtvama i upućivanje njihovih
predmeta u svrhu donošenja odluke. Pošto se i dalje nastavila nedosledna
sudska praksa u predmetima trgovine ljudima, uglavnom zbog individualne slobode
odlučivanja sudija i tužilaca, vlast bi trebalo da organizuje dodatnu pomoć
sudstvu kako bi naglasila važnost poboljšanja njihovog rada u okviru krivičnog
gonjenja i donošenja presuda u oblasti trgovine ljudima.
REPUBLIKA SRBIJA
Krivično gonjenje
Tokom 2004. godine, Srbija je preduzela značajne korake na povećavanju sposobnosti
policije u borbi protiv trgovine ljudima. Srbija je uspostavila dve regularne
policijske jedinice za borbu protiv trgovine ljudima koje se sastoje od šest
policajaca u okviru policijskog odeljenja za borbu protiv organizovanog kriminala,
odnosno devet policijaca u okviru pogranične policije. Tokom perioda na koji
se izveštaj odnosi, policijske jedinice su povećale istrage u oblasti trgovine
ljudima i identifikaciju žrtava. U 2004. godini, policija je podnela krivične
prijave na osnovu dvadeset četiri istražna postupka koji su obuhvatili ukupno
pedeset i jednu osumnjičenu osobu. Pet sudskih procesa završeno je tokom perioda
na koji se odnosi izveštaj, a u kojima su presude donete za svih dvadeset pet
optuženih. Većina optuženih je ostala na slobodi nakon uloženih žalbi, u skladu
sa standardnom sudskom praksom u Srbiji. Od kraja perioda na koji se izveštaj
odnosi, vlast je krivično gonila jedan predmet koji obuhvata deset optuženih.
Nacionalni koordinator za borbu protiv trgovine ljudima preduzeo je aktivne
korake u pogledu nezadovoljavajuće sudske statistike dajući nalog regionalnim
policijskim sekretarijatima da, u saradnji sa lokalnim tužiocima, prate sve
predmete trgovine ljudima koji se podnose tokom godine. Ukupno gledajući, sudstvo
nije postupalo u predmetima trgovine ljudima sa ozbiljnošću koju takvi predmeti
zaslužuju, a u nekim slučajevima nije pokazano ni dovoljno razumevanja za žrtve
trgovine ljudima. Nema izveštaja o umešanosti državnih zvaničnika u trgovinu
ljudima.
Zaštita
U toku perioda na koji se izveštaj odnosi, Vlada Srbije povećala je svoju
institucionalnu sposobnost za koordinaciju i obezbeđivanje zaštite žrtvama.
Agencija za koordinaciju zaštite žrtava trgovine ljudima, osnovana marta
2004. godine, koordinirala je pomoć i zaštitu koju su obezbedile nevladine
i međunarodne organizacije. Neke nevladine organizacije ukazale su na bolju
saradnju sa policijom u pogledu zaštite žrtava. Značajno je da je 2004. godine
ministar unutrašnjih poslova ustanovio privremene boravišne dozvole za žrtve
trgovine ljudima. Žrtvama je dozvoljen beuzuslovan tromesečni boravak za
oporavak i preispitivanje, a šest meseci do godinu dana boravka daje im se
ukoliko učestvuju u istrazi ili krivičnom postupku. Žrtvi se takođe može
odobriti jednogodišnji boravak bez ikakvih zahteva za saradnju ukoliko bi
se povratkom u njenu ili njegovu zemlju porekla život žrtve doveo u opasnost.
U nekim slučajevima, policija je žrtve ispitivala u prisustvu osoba koje
su direktno trgovale ovim žrtvama i koje su im pretile. Zbog straha od trgovaca
ljudima i neformalnog, ad hoc pristupa vlasti u pogledu zaštite svedoka,
mnoge žrtve odbijaju da učestvuju odnosno sarađuju u sudskim postupcima.
Prevencija
Vladine aktivnosti u smislu prevencije trgovine ljudima i u 2004. godini
bile su nezadovoljavajuće; nevladine organizacije su nastavile da organizuju
i finansiraju većinu informativnih kampanja na ovu temu namenjenih srpskoj
javnosti. Nacionalni koordinator je pokrenuo i napravio dokumentarni film
o nastojanjima koje vlast čini u borbi protiv trgovine ljudima, a koji je
prezentiran širokoj javnosti. Tokom 2004. godine, Ministarstvo spoljnih poslova
Srbije i Crne Gore bilo je domaćin sastanka diplomata zemalja-izvora i zemalja-destinacija
na kojem su predstavljeni zaštitni mehanizmi koji su žrtvama na raspolaganju.
Policija je učestvovala u raspravama u školama u okviru kampanje za podizanje
javne svesti koju su zajednički organizovale nevladine organizacije i Međunarodna
organizacija za migracije, a koja uključuje i spotove u medijima. Vlada je
usvojila plan za decu 2004. godine u cilju smanjenja dečje ugroženosti trgovinom
ljudima.
REPUBLIKA CRNA GORA
Krivično gonjenje
Vlada Republike Crne Gore je tokom 2004. godine pružila veću podršku policiji
i poboljšala sposobnost sprovođenja operacija protiv trgovine ljudima. Policijski
tim za borbu protiv trgovine ljudima ponovo je uspostavljen aprila 2004.
i potom predao šest predmeta sudstvu koji su za posledicu imali krivične
prijave protiv osamnaest počinilaca. Krajem perioda na koji se izveštaj odnosi,
u toku je bilo pet predmeta krivičnih gonjenja koji obuhvataju četrnaest
osoba. Vlada je povećala finansiranje za 2005. godinu namenjeno Kancelariji
nacionalnog koordinatora koji sada radi samo na trgovini ljudima. Aprila
2004. godine, Vlada Crne Gore je usvojila novi zakon o krivičnom postupku
koji dozvoljava poboljšane tehnike praćenja i nadgledanja i blaže kazne za
osumnjičene koji sarađuju. Iako je vlast aktivno radila na istraživanju slučajeva
trgovine ljudima, crnogorsko sudstvo i dalje nije na zadovoljavajućem nivou;
sudije su pokazale nedovoljno razumevanje za predmete trgovine ljudima, dozvoljavale
duga odlaganja u krivičnom gonjenju u predmetima trgovine ljudima i izricale
neodgovarajuće kazne nakon presude. Nije bilo izveštaja o umešanosti državnih
zvaničnika u trgovinu ljudima.
Zaštita
Oktobra 2004. godine, Republika Crna Gora donela je Zakon o zaštiti svedoka
koji se odnosi na žrtve trgovine ljudima. Vlada je obezbedila prostor za
novo sklonište za žrtve trgovine ljudima i izdvojila sredstva za sledeću
godinu. Vodeća nevladina organizacija za borbu protiv trgovine ljudima izvestila
je o dobrim odnosima i koordinaciji sa nacionalnim koordinatorom. Vladina
komisija, koja je istraživala kontroverzni slučaj krivičnog gonjenja za trgovinu
ljudima iz 2002. godine, objavila je svoj izveštaj 2004. Izveštaj je doveo
u pitanje karakter žrtve trgovine ljudima koja je bila ključni svedok optužbe,
prouzrokujući neosnovane optužbe da je izveštaj maska za korupciju na visokom
nivou u ovom predmetu. OEBS i Amnesti internešnl oštro su kritikovali izveštaj
iz 2004. godine. Crnogorski sudovi su nastavili da ispoljavaju nerazumevanje
prema potrebama žrtava trgovine ljudima. Za žrtve koje policija ili tužilac
nisu identifikovali kao žrtve postojala je mogućnost da budu optuženi za
prostituciju ili deportovani ukoliko se radilo o stranim državljanima. Vlasti
nisu izvestile ni o jednoj deportaciji, ali nevladine organizacije sugerišu
da su u mnogim slučajevima potencijalne žrtve trgovine ljudima, koje nisu
pravilno identifikovane, deportovane.
Prevencija
Vlada Crne Gore organizovala je nekoliko kampanja za podizanje svesti kod
javnosti, uglavnom u školama, ali ovi napori su bili ograničeni oskudnim
sredstvima; vlasti su takođe sudelovale u programima pod pokroviteljstvom
nevladinih organizacija. Ministarstvo unutrašnjih poslova radilo je na obezbeđivanju
medijske propraćenosti kada je ministar javno govorio o trgovini ljudima.
Crna Gora je poboljšala mehanizme koordinacije tokom 2004. godine i osnovala
podgrupu za trgovinu decom pri Odboru za nacionalni projekat. Štaviše, nacionalni
koordinator je predsedavao radnom grupom koja je za svako ministarstvo napravila
detaljne akcione planove za sprovođenje nacionalne strategije Crne Gore usvojene
2003. godine.
KOSOVO
Iako je tehnički gledano deo Srbije i Crne Gore, Kosovo je i dalje pod upravom
Privremene administrativne misije Ujedinjenih nacija na Kosovu (UNMIK). Od
juna 1999. godine, UNMIK obezbeđuje tranzicionu upravu na Kosovu i zadržava
najveća ovlašćenja u pogledu aktera borbe protiv trgovine ljudima kao što
su policija i pravosuđe. UNMIK je svestan problema trgovine ljudima na Kosovu
i nastavlja da organizuje napore u smislu borbe protiv trgovine ljudima u
saradnji sa OEBS-om, privremenim institucijama samouprave, kao i lokalnim
i međunarodnim nevladinim organizacijama. Odgovornost za socijalnu pomoć
žrtvama trgovine ljudima dele UNMIK, privremene institucije samouprave i
međunarodne organizacije.
Kosovo je polazna, tranzitna i krajnja tačka pre svega za žene i decu kojima
sa trguje u cilju seksualne eksploatacije i, u manjoj meri, kućnog ropstva.
Lokalna trgovina ljudima i dalje je sve ozbiljniji problem. U 2004. godini,
Istražna jedinica UNMIK-a za trgovinu ljudima i prostituciju izvršila je
77 hapšenja, organizovala 2,386 racije i pružila pomoć za 48 žrtava, od kojih
je 17% bilo maloletno. Broj žrtava kojima je pružena pomoć na Kosovu i dalje
opada; veruje se da uzrok za ovo leži u sve veštijim reakcijama kriminalnih
mreža na policijske napore u borbi protiv trgovine ljudima i premeštanju
komercijalne seks industrije iz javnih barova u privatne domove. Na Kosovu
postoje tri skloništa za žrtve trgovine ljudima. Neodgovarajuće kazne za
osuđene trgovce ljudima i nedostatak adekvatne zaštite svedoka i dalje je
ozbiljan problem. Kampanje za podizanje svesti kod javnosti o trgovini ljudima
tokom 2004. uglavnom su sprovodile nevladine organizacije. Ministarstvo obrazovanja
je 2004. sarađivalo sa jednom nevladinom organizacijom na obučavanju nastavnog
osoblja kako bi u nastavni program za građansko obrazovanje uključili trgovinu
ljudima. Godine 2004. UNMIK je ustanovio SOS telefon za žrtve trgovine ljudima.
Privremene institucije samouprave predvode napore da se napravi Akcioni plan
Kosova i standardne operativne procedure za pomoć žrtvama trgovine ljudima
na lokalnom nivou. Standardne operativne procedure za pomoć stranim državljanima
koje su žrtve trgovine ljudima primenjene su 2004.
back to top
^ |
