Serbia

Part 1

The Republic of Serbia is a parliamentary democracy with approximately 7.5 million inhabitants. Prime Minister Vojislav Kostunica has led the coalition government since 2004. Boris Tadic was reelected president in February 2008 elections that observers deemed essentially in line with international standards. In January 2007 voters elected a new parliament, with some minority ethnic parties gaining seats for the first time. The government generally respects the human rights of its citizens and continues efforts to address human rights concerns; however, numerous problems persist. These include: corruption in the police and the judiciary; inefficient and lengthy trials; government failure to apprehend fugitive war crimes suspects under indictment of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY), specifically Radovan Karadzic and Ratko Mladic; harassment of journalists, human rights workers, and others critical of the government; limitations on freedom of speech and religion; societal intolerance and discrimination against ethnic and religious minorities, particularly Roma; presence of large numbers of refugees from Croatia, Bosnia and Kosovo; violence against women and children; and trafficking in persons.

Part 2

The U.S. government's chief priority is to help Serbia become a stable, democratic, and prosperous Euro-Atlantic partner. Like most other transition countries in Central and Eastern Europe, Serbia faces the challenges of fighting corruption and organized crime, building good governance, and protecting its minorities and other vulnerable populations. Additionally, it must cope with the difficult issues related to the final demise of Yugoslavia--including the independence of Kosovo, trials of war criminals, and rebuilding ties with neighbors who were enemies in the recent past. On Kosovo, the United States will encourage Serbia to engage constructively on post-independence issues and to rebuff a nationalist backlash that could pull Serbia away from Euro-Atlantic integration. The challenge for the United States is to remain realistic but to stay committed to serving as a catalyst for positive change.

One of the main U.S. goals is to help the country come to terms with its role in the Balkan conflicts of the 1990s, which substantially hindered progress toward securing Serbia's place in the European Union (EU) and North Atlantic Treaty Organization. Through a range of assistance activities, the United States continues to reform and strengthen democratic institutions that will enhance the country's stability. U.S. programs focus on developing judicial independence and efficiency, improving parliamentary oversight and organizational planning, building capacity among democratic parties, and supporting civil society and the media. The U.S. government will continue to work toward strengthening the judiciary and encouraging the government to arrest and transfer remaining war crimes fugitives to the ICTY.

Part 3

U.S. assistance supports a variety of programs designed to advance judicial reform, improve governance by increasing the public's access to information, and build the capacity of prosecutors and law enforcement to investigate and prosecute war crimes and other complex crimes in accordance with international human rights standards. For example, U.S.-funded programs promote transparency in the courtroom by assisting the development of a mandatory system of ethics and discipline for judges and prosecutors. The United States supports work with justice system actors, the Public Information Commission, and a variety of NGOs to encourage use of and strengthen enforcement of the law on access to information. In addition, U.S. activities support legislative reform efforts important to the protection of human rights, including revisions to the new Criminal Procedure Code (CPC). U.S.-funded intensive training programs for police, prosecutors, and judges increase skills and improve procedures in areas such as cross-border war crime investigations and case inventory systems, witness protection and victim-witness support, prosecutor-led investigations and plea bargaining, use of special investigative techniques, and implementation of the new CPC.

The United States focuses on building the capacity of reform-oriented political parties to develop and communicate their message to constituents; to organize party caucuses within parliament; and to compete more effectively in local, parliamentary, and presidential elections. U.S. assistance programs provide training to democratic political parties on get-out-the-vote techniques, campaign communications, message development, more effective party governance, and strategies to achieve more inclusive political processes. These programs have also provided support for an array of election activities, including outreach by democratic parties, preelection tracking polls, and a parallel vote tabulation of the final results. U.S.-funded small grants also support NGOs working with youth and minority politicians with a view toward fostering interethnic dialogue and cooperation that is necessary to address the country's challenges.

U.S. public diplomacy and exchange programs also strengthen political and civil culture among professionals and youth. For example, U.S. citizens routinely visit the country as part of a speaker's program to exchange ideas on topics related to increasing civic participation and democratization. Regional outreach programs, which promote messages of ethnic tolerance and the value of diversity, include cross-border workshops and events with youth from Serbia and Kosovo. Youth exchanges to the United States of one month and one year in duration develop leadership skills in high school students. These exchanges also address issues important to the further development of the country's democracy: rule of law, youth activism, advocacy, and minority rights. U.S. funds also support the translation into Serbian and public dissemination of writings by American authors on international politics, conflict resolution, modern multiculturalism, and other democracy-related topics.

Part 4

The United States funds programs to improve the quality of news reporting; strengthen the financial, management, and production capacity of independent and minority broadcast, print, and electronic media outlets; and support production of programs on various reform issues, including EU integration and women's participation in public life. U.S.-supported training for journalists covers topics including media management, political reporting, domestic violence reporting, cultural reporting, and adherence to news standards. U.S.-funded small grants to independent media outlets support production of thematic television programs and articles; target journalism training, particularly in areas with significant minority populations; and develop youth departments within minority radio stations. Finally, U.S.-funded workshops bring together journalists of different ethnic backgrounds, including Serbs, Albanians, Bosniaks (Slavic Muslims), and Montenegrins, offering them an opportunity to collaborate and improve reporting on important developments such as the future of Kosovo.

The United States continues civic advocacy programs with NGOs to strengthen their advocacy, coalition building, and watchdog capabilities and to address citizen needs through education, advocacy, and provision of services. One U.S. program awards grants addressing a wide range of reform needs, including: decentralization, amendments to the law on free access to information, youth policy, media reform, and security sector reform. During election periods this program provides grant support to civil society organizations to increase voter participation and encourage citizen-led, issue-based efforts to inform political party agendas. Other U.S. programs support NGO efforts to improve local government transparency through monitoring, promote citizen participation in government across ethnic groups, and raise awareness about human rights issues in local communities.

U.S.-funded initiatives also promote respect for the rights of marginalized groups, including women, children, persons with disabilities, and ethnic and religious minorities. The United States continues to fund programs that assist refugees and persons displaced by the break-up of Yugoslavia and the subsequent conflicts of the 1990s. These programs provide displaced persons from Kosovo, Croatia, and Bosnia and Herzegovina with legal and social assistance that facilitates their integration within--or return to--Serbia. U.S. assistance supports efforts to help regional governments secure durable solutions for the vulnerable displaced populations within their borders. U.S.-funded small grants also encourage youth participation and activism in local communities, build the capacity of youth organizations and marginalized groups such as people with special needs, and intensify watchdog activities throughout the country.

Srbija

Izveštaji o unapređenju sloboda i demokratije - 2008
Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor
23. maj 2008.

PRVI DEO

Republika Srbija je po uređenju parlamentarna demokratija sa otprilike 7.5 miliona stanovnika. Premijer Vojislav Koštunica predvodi srpsku višestranačku vladu počev od 2004. godine. Boris Tadić je ponovo izabran za predsednika na izborima u februaru 2008. za koje su posmatrači ocenili da su uglavnom u skladu sa međunarodnim standardima. U januaru 2007. glasači su izabrali novi parlament u kojem su poslanička mesta prvi put dobile neke manjinske etničke stranke. Vlasti generalno poštuju ljudska prava građana i nastavljaju s radom na utvrđivanju slučajeva kršenja ljudskih prava; međutim, brojni problemi i dalje postoje i to su: korupcija u policiji i sudstvu; neefikasna i duga suđenja; neuspeh vlasti u hvatanju lica osumnjičenih za ratne zločine prema optužnicama Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju (ICTY), a naročito Radovana Karadžića i Ratka Mladića; uznemiravanje novinara, radnika za ljudska prava i drugih kritičara vlade; ograničavanja slobode govora i religije; društvena netolerancija i diskriminacija etničkih i verskih manjina, naročito Roma; prisustvo velikog broja interno raseljenih lica iz Hrvatske, Bosne i sa Kosova; nasilje nad ženama i decom; i trgovina ljudima.

DRUGI DEO

Glavni prioritet Vlade Sjedinjenih Država jeste da pomogne Srbiji da postane stabilan, demokratski i prosperitetan evroatlantski partner. Kao i većina drugih zemalja Centralne i Istočne Evrope u tranziciji, i Srbija se suočava s izazovima u borbi protiv korupcije i organizovanog kriminala, stvaranju dobre uprave i zaštiti manjina i ostalih ugroženih delova populacije. Uz to, mora da se bori sa složenim pitanjima u vezi sa konačnim raspadom Jugoslavije uključujući nezavisnost Kosova, suđenja ratnim zločincima i ponovno uspostavljanje veza sa svojim susedima koji su joj u bliskoj prošlosti bili neprijatelji. U pogledu Kosova, Sjedinjene Države će podsticati Srbiju da se konstruktivno bavi pitanjima proisteklim nakon proglašenja nezavisnosti i da odbaci nacionalističko protivljenje koje Srbiju može udaljiti od evroatlantskih integracija. Izazov za Sjedinjene Države jeste da ostanu realne ali posvećene ulozi katalizatora koji će dovesti do pozitivne promene.

Jedan od glavnih ciljeva Sjedinjenih Država jeste da pomogne Srbiji da prihvati svoju ulogu u balkanskim konfliktima devedesetih godina koja je znatno omela napredovanje Srbije prema mestu koje treba da ima u Evropskoj uniji i NATO-u. Različitim vidovima pomoći, Sjedinjene Države nastavljaju da reformišu i ojačavaju demokratske institucije koje će doprineti stabilnosti zemlje. Programi Sjedinjenih Država usredsređeni su na razvoj nezavisnosti i delotvornosti sudstva, poboljšanje parlamentarne uprave i organizacionog planiranja, izgradnju kapaciteta demokratskih stranaka i podršku građanskom društvu i medijima. Vlada Sjedinjenih Država će nastaviti da radi na osnaživanju sudstva i podstiče vlasti da preostale osumnjičene ratne zločince uhapse i isporuče ICTY-ju.

TREĆI DEO

Sjedinjene Države pomažu niz programa osmišljenih kako bi se ubrzala reforma sudstva, unapredila uprava povećanim pristupom informacijama i izgradili kapaciteti tužilaca i policije namenjeni istragama i tužbama za ratne zločine i ostala kompleksna krivična dela u skladu sa međunarodnim standardima za ljudska prava. Na primer, programi koje finansiraju Sjedinjene Države promovišu transparentnost u sudovima pomažući razvoj obaveznog etičkog i disciplinskog sistema za sudije i tužioce. Sjedinjene Države podržavaju rad sa akterima sudskog sistema, Komisijom za javno informisanje i nizom nevladinih organizacija kako bi se ohrabrila upotreba i učvrstila primena zakona o pristupu informacijama. Pored toga, aktivnosti Sjedinjenih Država podržavaju zakonske reforme od važnosti za zaštitu ljudskih prava, uključujući revizije novog Zakonika o krivičnom postupku (ZKP). Sjedinjene Države finansiraju programe intenzivne obuke za policiju, tužioce i sudije koji uvećavaju sposobnosti i poboljšavaju postupke u oblastima kakve su međudržavne istrage o ratnim zločinima i sistemi predmetne katalogizacije, zaštita svedoka i pomoć žrtvama-svedocima, istrage tužilaštva i nagodbe tužilaštva i odbrane, korištenje specijalnih istražnih tehnika i primena novog ZKP-a.

Sjedinjene Države usredsređene su na razvoj umeća reformski orijentisanih političkih stranaka da oblikuju i prenesu svoju poruku biračkom telu; da organizuju stranačke kokuse unutar parlamenta i da se uspešnije nadmeću na lokalnim, parlamentarnim i predsedničkim izborima. Američki programi pomoći obezbeđuju obuku demokratskim političkim strankama u pogledu tehnika osvajanja glasova, komunikacije u kampanjama, oblikovanja poruka, uspešnije stranačke uprave i strategija za postizanje sveobuhvatnijih političkih procesa. Ovi programi takođe obezbeđuju podršku nizu izbornih aktivnosti, uključujući posebne aktivnosti demokratskih stranaka, predizborne ankete koje prate raspoloženje birača i paralelno brojanje glasova pri konačnim rezultatima. Mali grantovi koje obezbeđuju Sjedinjene Države takođe pomažu rad nevladinih organizacija sa omladinom i manjinskim političarima koji se bave negovanjem međuetničkog dijaloga i saradnje neophodne da bi se odgovorilo na probleme koji postoje u zemlji.

Američki programi javne diplomatije i razmene takođe jačaju političku i građansku kulturu kod profesionalaca i omladine. Na primer, američki građani redovno dolaze u zemlju u okviru programa predavača kako bi razmenili mišljenja o temama koje se tiču većeg građanskog učešća i demokratizacije. Regionalni programi koji promovišu poruke etničke tolerancije i značaja raznovrsnosti uključuju međudržavne radionice i događaje s omladinom iz Srbije i sa Kosova. Boravci mladih u Sjedinjenim državama u trajanju od mesec i godinu dana razvijaju rukovodilačke sposobnosti kod srednjoškolaca. Ove se razmene takođe dotiču pitanja važnih za dalji razvoj demokratije u zemlji kao što su vladavina prava, aktivnost mladih, javno zastupanje i prava manjina. Sjedinjene Države takođe pomažu prevođenje na srpski i javnu distribuciju tekstova američkih autora na temu međunarodne politike, rešavanja konflikta, savremenog multikulturalizma i drugih pitanja koja se tiču demokratije.

ČETVRTI DEO

Sjedinjene Države finansiraju programe za poboljšanje kvaliteta izveštavanja; ojačavanje finansijskih, upravnih i proizvodnih kapaciteta nezavisnih i manjinskih radiodifuznih, štampanih i elektronskih medija; i podršku realizaciji programa o različitim reformskim pitanjima, uključujući evropske integracije i učestvovanje žena u javnom životu. Sjedinjene Države finansiraju obuku za novinare koja se bavi temama kao što su menadžment u medijima, političko izveštavanje i poštovanje novinarskih standarda. Mali grantovi koje Sjedinjene Države obezbeđuju nezavisnim medijskim kućama pomažu realizaciju tematskih televizijskih emisija i članaka, obuku ciljnog novinarstva, posebno u oblastima gde je značajno prisustvo manjinskog stanovništva, i razvijaju omladinska odeljenja pri manjinskim radio stanicama. Najzad, radionice koje finansiraju Sjedinjene Države okupljaju novinare različitog etničkog porekla, uključujući Srbe, Albance, Bošnjake (slovenske muslimane) i Crnogorce, pružajući im priliku da sarađuju i unaprede izveštavanje o važnim događajima kao što je budućnost Kosova.

Sjedinjene Države nastavljaju programe koji se bave građanskim zastupanjem sa nevladinim organizacijama da bi ojačali njihove sposobnosti za zastupanje, stvaranje koalicija i nadzor i bavili se potrebama građana kroz edukaciju, zastupanje i pružanje usluga. Jedan američki program dodeljuje grantove za široku lepezu reformskih potreba, uključujući decentralizaciju, izmene zakona o slobodnom pristupu informacijama, omladinsku politiku, reformu medija i reformu bezbednosnog sektora. Za vreme izbora ovaj program obezbeđuje bespovratnu pomoć organizacijama za građansko društvo da bi se povećala izlaznost glasača i podstakli građanski napori na otvorenim pitanjima kako bi se predstavili programi političkih stranaka. Drugi američki programi podržavaju napore nevladinih organizacija na povećanju transparentnosti lokalne uprave putem nadzora, promovisanju građanskog učešća u upravi iz svih etničkih grupa i podizanju svesti o problemima ljudskih prava u lokalnim zajednicama.

Inicijative koje finansiraju Sjedinjene Države takođe promovišu poštovanje prava marginalizovanih grupa, uključujući žene, decu, osobe s umanjenim sposobnstima i etničke i verske manjine. Sjedinjene Države i dalje finansiraju programe za pomoć izbeglicama i licima raseljenim zbog raspada Jugoslavije i potonjih sukoba iz devedesetih godina. Ovi programi raseljenim licima sa Kosova, iz Hrvatske i Bosne i Hercegovine omogućavaju pravnu i socijalnu pomoć koja olakšava njihovu integraciju ili povratak u Srbiju. Američka pomoć podržava napore regionalnih uprava na obezbeđivanju trajnih rešenja za ugroženo raseljeno stanovništvo u okviru njihovih granica. Mali grantovi koje obezbeđuju Sjedinjene Države takođe podstiču učešće i podršku omladine u lokalnim zajednicama, razvijaju kapacitete omladinskih organizacija i marginalizovanih grupa kao što su osobe s posebnim potrebama i intenziviraju nadzorne aktivnosti u čitavoj zemlji.

back to top ^